22-06-10

Binnenkort een Vlaamse trust?

 

Vlaams minister van Erfgoed Geert Bourgeois is vandaag naar Kent gereisd om te spreken met vertegenwoordigers van de National Trust. De organisatie beheert het Brits cultureel erfgoed.

national trust

Fish and chips, grabbelende voetbalkeepers, stiff upperlips, zwarte taxi’s en rode dubbeldekbussen, white cliffs en groene valleien, Farrows and Ball-verf en het Royal Doultonservies van Hyacinth Bouquet…kent u nog van die typisch Britse elementen die het midden houden tussen icoon en cliché?

Ja, de National Trust, de officiële bewaarders, beschermers en exploitanten van het Britse bouwkundige en natuurlijke erfgoed, met afdelingen in alle deelgebieden, Engeland, Wales, Schotland en Noord-Ierland. Een model voor de hele wereld, ook voor ons, vindt Vlaams minister voor Erfgoed Bourgeois.

Geert Bourgeois gaat alvast praten met chairman Simon Jenkins van de National Trust in het hoofdkwartier van de organisatie in Bateman's House, waar Rudyard Kipling woonde. Daar ondertekenen 3 Vlaamse erfgoedverenigingen een charter voor verregaande samenwerking.

1895

Octavia Hill, Robert Hunter en Canon Hardwicke Rawnsley vreesden in 1895 dat de oprukkende industrialisering een gevaar vormde voor monumenten en landschappen, voor de open hemel en de traditionele gewassen, voor de Britse ziel kortom.

Ze ervoeren dat de aankoop van bedreigde gebouwen, kuststroken en stukken platteland de veiligste wijze was om dat erfgoed te behoeden. Om een lang en succesvol verhaal kort te maken: op dit ogenblik beheert de Trust 250.000 hectaren en 300 gebouwen en tuinen in heel Groot-Brittannië, plus 1000 kilometer kustlijn, uiteraard niet alles in eigendom.

Omdat het publiek bijna al die domeinen kan bezoeken, de 3 en een half miljoen leden zelfs gratis, is de Trust enorm populair, een vaste en onaantastbare waarde voor alle Britten.

Leuk vloertje

65 miljoen mensen trokken vorig jaar naar een Trust-domein. De monumenten krijgen ook honderdduizenden schoolkinderen over de fraaie tegelvloer en op het gras. Vooral tijdens de zomervakantie dagen veel jongeren op om een handje te helpen.

55.000 andere vrijwilligers staan in voor opleidingen en cursussen. Daarnaast heeft de Trust 4.300 personeelsleden. Lidmaatschap bedraagt zo’n 60 euro per jaar, meerdere gezinsleden en kinderen betalen veel minder.

Elk jaar verschijnt er een nieuwe lijvige uitgave van de Trust-guide met erg toegankelijke uitleg over alle projecten. De Trust financiert zichzelf met ledengeld, schenkingen, erfenissen, sponsoring en met de exploitatie van shops en restaurants, zelfs hotelfaciliteiten.

Ook dat is een aspect dat Vlaams minister Bourgeois aanspreekt. De Trust verzet zich voorts niet tegen een nieuwe bestemming voor historische panden.

Paxman

In zijn prachtige boek The English zoekt Jeremy Paxman naar de verklaring voor het fenomenale succes van de Trust. Uiteraard is de Brit, daar op zijn eiland, erg conservatief en bang dat vreemde invloeden alles zullen wegblazen.

Dat uit zich in een soort verzameldrift. Nergens ter wereld ligt in schuurtjes en tuinhokjes zoveel rommel opgestapeld die ooit nog wel eens zou kunnen dienen of die een verre afstammeling charmant zal vinden.

De National Trust is de uitvergroting op nationale schaal van ‘n zolder vol oude spullen. Maar tegelijk is de Trust de grote democratische gelijkmaker. Ik citeer Paxman letterlijk: er bestaat geen springlevendiger voorbeeld van de triomf van het gewone volk over de aristocratische grootgrondbezitters dan dat ze nu de huizen van die elite gemeenschappelijk bezitten en massaal platlopen.

Grasmaaiers

Bij de beschermde en beheerde gebouwen vinden we uiteraard de te verwachten breedingly British cottages and castles, maar ook heelder dorpen, pubs en vuurtorens, en zelfs een collectie grasmaaiers, erfgoed van de hele bevolking dus.

Uiteraard behoren Hadrian’s Wall  en Snowdonia tot het Trust-patrimonium. Opvallend in National Trust-projecten is de totale afwezigheid van vuilnisbakken. Britten nemen hun afval mee naar huis.

Er mag dan al veel verloren zijn gegaan in Groot-Brittannië, de gasmeter gevoed door shillings, de steenkoolmijnen en de hele automobiel-industrie ondermeer, de National Trust blijft een bijzonder valabel uitvoerproduct. Er bestaat in elk geval een Association of National Trust members in Belgium. Ik overdrijf nauwelijks als ik beweer dat de National Trust voor een extra gen in de DNA-structuur van de Britten heeft gezorgd.

Lucas Vanclooster (deredactie.be)

19:32 Gepost in Actualiteit | Permalink | Commentaren (0)

De commentaren zijn gesloten.