29-01-11

Hoe zit dat nu met die toren?

 

toren 001.jpg

 

Eigenlijk is er nog niemand in geslaagd om dit mysterie op te helderen: wat was de oorspronkelijke functie van dit gebouw?  Bovenstaande postkaarten mogen dan aantonen dat het sinds de laatste honderd jaar een toeristische trekpleister is.  Maar het is duidelijk dat deze toren niet gebouwd werd om de toeristen te paaien.  Spijtig genoeg is het nu volledig ingesloten door de hoge beukebomen maar lange tijd was er een mooi open zicht richting Orroir. 

Op de site van de gemeente Kluisbergen staat te lezen dat het gebouw opgetrokken werd uit 19e eeuwse bakstenen en dat deze misschien nog dienst gedaan heeft als uitkijktoren ten tijde van Napoleon.  Het klinkt zowaar romantisch, op wacht staan met zo'n uitzicht. Maar wat voor strategisch belang had onze streek dan wel? Een meer logische verklaring is dat deze toren ooit een signaaltoren was in een communicatielijn tussen Brussel en Rijsel.  Deze communicatielijn was in gebruik van 1803 tot 1814, dus ten tijde van Napoleon.  Eén kleine opmerking: volgens een oude kaart staat er een signaaltoren in Sint-Denijs en eentje in Nukerke.  Tussen die twee signaalposten zou je de signaaltoren van het Kluisbos kunnen plaatsen, die staat namelijk op de lijn tussen Sint-Denijs/Nukerke.  En laat hier nu net iets opmerkelijk op de kaart te zien zijn: niet de Kluisberg maar de kerktoren van Tiegem werd gebruikt als signaalpost.  Misschien werd de toren oorspronkelijk wel gebouwd als signaaltoren maar werd deze verlaten omdat er geen goed zicht was naar de signaaltoren van Nukerke?  Zat de Kwaremont in de weg?  Of was het eerder het dichte bos rond het kasteeldomein van Calmont die hen parten speelde?

Andere mogelijkheid is dat deze toren oorspronkelijk geen militaire functie had, alhoewel deze later wel als zodanig gebruikt werd. Bij een militair gebouw met zo'n bescheiden constructie verwacht je vooral niet teveel tierlantijntjes of veel poespas. Dat valt moeilijk te rijmen met het feit dat er in deze toren ooit 4 grote ramen zaten.  Waarom al die moeite en extra kosten voor een militaire toren?  Nu weten we van oude landkaarten (uit  1596 en 1784) dat er ooit een kapel of zelfs klein kerkgebouw gestaan heeft op de plaats waar de toren nu staat.  Misschien werd deze toren destijds gebouwd ter vervanging van een veel ouder religieus gebouwtje?  Dat zou alleszins de grote raampartijen verklaren, niet ongewoon aan een kapel.   Misschien mogen we ook al gissen waarom die ramen later dichtgemesteld werden:  zelfs op honderd jaar oude postkaarten is het te zien, de muren van de toren staan een klein beetje bol.  Konden de muren het gewicht van het dak niet meer dragen?  De vensteropeningen dichtmetselen zou de constructie veel stabieler maken.   Wie zal het zeggen?

 

 

 

 

22:54 Gepost in geschiedenis | Permalink | Commentaren (0)

De commentaren zijn gesloten.